Spaceboxen in Almere-Stad

Ze vallen meteen op in het hartje van Almere-Stad, de vrolijk gekleurde Spaceboxen in het Odeonpark. De gestapelde appartementjes met een woonoppervlakte van 18 m2 vormen een experiment om het tekort aan goedkope huurwoningen in de polderstad te compenseren. Er wonen studenten en mensen die met minimale zorgbegeleiding worden klaargestoomd om zelfstandig te gaan wonen. Een succesvol initiatief, maar wel puur als doorstroomwoning.

In 2015 concludeert een speciale Taskforce Wonen, dat het gebrek aan goedkope huurwoningen een van de belangrijke woonknelpunten van Almere is. Er moeten meer woningen komen voor mensen die een regulier huur- of koophuis niet kunnen betalen in het algemeen en voor mensen met een zorgbehoefte in het bijzonder. De Stichting Studenten Huisvesting (SSH) heeft op dat moment nog 234 zogenoemde Spaceboxen in een loods staan. Een erfenis van de nieuwbouw op het Utrecht Science Park. De Flevolandse vastgoedbeheerder Creative Living koopt 66 van deze microwoningen aan en wil hiermee graag iets betekenen voor moeilijke doelgroepen. Door niet het winstoogmerk op de eerste plaats te zetten wint het plan van Creative Living de sympathie van de gemeente Almere en ontstaat het plan om de Spaceboxen als pilot in te zetten als zorg- en studentenwoningen.

De Spacebox is een ontwerp van architect Mart de Jong. Het is een volwaardige woonruimte met een badkamer en kitchenette. De eerste Spaceboxen verrijzen in 2004 in diverse studentensteden. Er worden er duizend geplaatst totdat de gekleurde woonstudio in 2010 uit productie wordt genomen. Wonen er in eerste instantie voornamelijk studenten in de Spaceboxen, nu worden ze ook veel gebruikt in Duitsland als huisvesting van vluchtelingen.

In Almere worden de Spaceboxen opgebouwd in twee stapels van 30 en 33 units met als duidelijke taak ‘doorstroming’. Studenten mogen er maximaal tot zes maanden na het afstuderen blijven wonen en de cliënten van de participerende partijen Triade en Leger des Heils moeten binnen maximaal drie jaar doorstromen naar zelfstandige woonruimte. In 2016 betrekken de eerste bewoners de microwoningen. Het eerste jaar is er nog sprake van leegstand, maar sinds 2017 zijn alle units verhuurd. Al snel blijkt dat de meeste bewoners dik tevreden zijn met hun eigen kleine plekje. Ze zien de Spacebox niet als ideaal voor permanente bewoning, maar zeker de studenten voelen zich veelal koning te rijk met een woonruimte met eigen douche, toilet en keukentje.

Ook de zorgverleners Triade en Leger des Heils zijn blij met deze pilot. Voorheen moesten cliënten uit een residentiële voorziening of opvanginstelling direct uitstromen naar zelfstandig wonen. Dat is voor velen een te grote stap. De Spaceboxen vormen nu een welkome tussenstap, waar deze mensen beter kunnen leren op eigen benen te staan. De uitstroom van mensen met problemen als dakloosheid, verslaving, psychische problemen, justitiecontacten en verstandelijke beperkingen wordt volgens beide zorgverleners hierdoor vergroot.

De Spaceboxen in het Odeonpark blijven tot en met 2025 beschikbaar voor studenten en zorgbehoevenden. Of de pilot een vervolg krijgt moet nog blijken. Daarvoor zijn de ervaringen nog te pril. Als het uiteindelijk wel zover komt is er in elk geval goed nieuws van Mart de Jong. Hij komt met een nieuwe en verbeterde Spacebox.