Rocket Stove in trek bij Tiny houses

Bewoners en bezoekers van ecodorpen kennen de aangename verwarming van een rocket stove wel, maar voor het grote publiek is het een nog vrij onbekende warmtebron. Niet zo gek, want de rocket stove mass heater is vooral een zelfbouwproduct compleet met leembank, waarvoor in veel woningen geen plek is. Twee Bulgaarse ecodorpelingen hebben daar verandering in gebracht door een rocket stove te ontwerpen, die net als een gewone houtkachel kant en klaar kan worden geplaatst. Laureano Boerman is als die hard rocket stove-fan meteen enthousiast en heeft de Oost-Europese vinding naar Nederland gehaald.

Een olievat van 200 liter, enkele smalle platen vermiculiet, perlietkorrels, kachelpijpen en veel, heel veel leem. Dat zijn de ingrediënten waarmee zelfbouwers goedkoop hun duurzame warmtebron bouwen naar het originele Amerikaanse voorbeeld van pioniers als Ianto Evans. De rocket stove is in de outdoorwereld al lang bekend als een met sprokkelhout gestookt kooktoestel. De houtkachel is daar een afgeleide van. De rocket stove dankt zijn naam aan zijn enorme trek door het speciale verbrandingssysteem. ,,Het vat van de kachel is voorzien van een intern geïsoleerd schoorsteentje, beter bekend als de heatriser’’, vertelt Laureano Boerman van Rocket Stove Store. De vlammen en de gassen van het vuurtje dat je met hout stookt worden horizontaal door de kachel getrokken. In de heatriser vindt de secundaire verbranding plaats vanwege de hoge temperatuur, die wel op kan lopen tot 1000 graden. Hierdoor haalt de rocket stove een verbrandingsefficiëntie van circa 90%, en ontstaat er nauwelijks rook en geur. Rook is per slot van rekening een teken van onvolledige verbranding. Doordat de hitte intern tegen de relatief koude bovenkant slaat worden de vlammen en gassen naar beneden gedrukt en creëert de rocket stove zijn eigen trek. Die trek is enorm en hoor je regelmatig zachtjes gieren. Het klinkt een beetje alsof hij opstijgt als een raket. Vandaar de naam.’’

Laureano maakt in een Spaans ecodorp voor het eerst kennis met dit verwarmingsfenomeen. ,,Daar deed ik mee aan een workshop strobalenhuis bouwen. Daar hadden ze ook een rocket stove mass heater, die het middelpunt van het buitenleven vormde. Ik werd er meteen door gegrepen. Later heb ik in Nederland nog een workshop rocket stove bouwen gedaan bij Bob Radstake. Mooi systeem compleet met een lemen bank van 6 meter. Enthousiast kwam ik ermee thuis, maar mijn vriendin hielp mij meteen uit de droom. Dat past namelijk niet in een doorsnee woning.’’ Als Laureano op internet twee vindingrijke Bulgaren tegenkomt, die een compacte kant en klare rocket stove hebben ontworpen, laait het vuur weer in hem op. ,,Ik heb meteen contact gelegd en er eentje besteld. Het is echt fantastisch, want dit was er nog niet. Deze Bulgaarse kachel haalt de rocket stove uit het zelfbouwcircuit en wordt zo toegankelijk voor een breed publiek. Ik dacht dit is fantastisch, daar moet ik wat mee doen. En zo ben ik nu importeur van deze kachels in de Benelux.’’

De rocket stove slaat vooral aan in de tiny house-wereld. ,,Dat komt door het duurzame karakter en het lage houtverbruik. Veel mensen willen een kleinere footprint achterlaten en daar past geen oud potkacheltje bij. Je stookt nog steeds hout en er is natuurlijk ook nog wat Co2-uitstoot, maar de overige schadelijke gassen worden verbrand. Bij tiny houses op wielen heb je ook met gewicht te maken en is een rocket stove mass heater met leembank gewoon niet mogelijk, maar ook de ruimte ontbreekt vaak in kleine woningen. Deze kachel is daarom een perfect alternatief. Je kunt er blokken hout van 35 à 40 centimeter ingooien, maar wel iets dunner dan in een gewone houtkachel. Je moet normaal stookhout eigenlijk nog een keer doormidden klieven.’’

Groot voordeel van een rocket stove is dat deze snel heet te stoken is. Ideaal voor koude winters, waar je tiny house bij afwezigheid zomaar kan afkoelen tot een graad of 4. Je kleine ruimte is zo in no-time lekker warm. ,,En je kunt de kachel best goed regelen door met de hoeveelheid brandstof te spelen. Als je er minder hout ingooit gaat de temperatuur een flink stuk naar beneden. Ik raad altijd aan een simpele oventhermometer te kopen voor op de kachel en daarmee de lucht boven de kachel te meten. Dan weet je wat je doet. Efficiënt stoken is ook een beetje een leerproces.’’

Dit artikel maakt onderdeel uit van een uitgebreide special over ‘verwarming’ in Klein Wonen Magazine editie 2